ประวัติของเพลงสรรเสริญพระบารมี

เพลงสรรเสริญพระบารมี ในภาษาอังกฤษเรียกว่า Royal Anthem โดยคำว่า สรรเสริญ มีรากศัพท์มาจากภาษาเขมร សរសើរ ‎(สรเสิร, “สรรเสริญ”) โดยออกเสียงคำอ่านภาษาไทยว่า สัน-เสิน ซึ่งเป็นคำกริยา มีความหมายว่า กล่าวคำยกย่อง เชิดชู หรือเทิดทูน, สรเสริญ หรือ กล่าวคำชมด้วยความนิยมพอใจ หรือเยินยอคุณความดี ถ้าเขียนว่า เพลงสันเสินพระบารมี จะไม่ถูกต้องเพราะสันเสินเป็นคำอ่านของคำว่า สรรเสริญ ดังนั้นเราชาวไทยจึงควรเขียนให้ถูกต้อง (อ้างอิงข้อมูลจาก: th.wiktionary.org)

เพลงสรรเสริญพระบารมี

(ภาพจากเว็บไซต์: youtube.com)

ความเป็นมาของเพลงสรรเสริญพระบารมี

เพลงสรรเสริญพระบารมีเป็นเพลงที่คนไทยรู้จักมานานในฐานะที่เป็นเพลงประจำสถาบันพระมหากษัตริย์ของไทยเรา โดยเนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ทรงพระราชนิพนธ์ไว้และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงพระนิพนธ์ โดยได้ประกาศใช้เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ.2456 ซึ่่งเป็นเวลากว่า 100 ปีแล้ว

แรกเริ่มได้มีการสันนิษฐานว่า เพลงสรรเสริญพระบารมี ได้มีใช้มาตั้งแต่สมันกรุงศรีอยุธยา ซึ่งสมัยนั้นมีเพียงทำนองอย่างเดียว โดยยังไม่มีเนื้อร้อง

ในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้ใช้เพลง ก็อดเซฟเดอะคิง (God Save the King) ซึ่งเป็นเพลงชาติและเพลงสรรเสริญพระบารมีของอังกฤษ มาบรรเลงเป็นเพลงถวายความเคารพแด่องค์พระมหากษัตริย์ และพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ได้ใช้ทำนองเพลงนี้ แต่งคำร้องสรรเสริญพระบารมีถวายโดยให้ชื่อว่า “จอมราชจงเจริญ”

ในสมัยรัชกาลที่ 5 พระองค์ได้เสด็จประพาสเมืองสิงคโปร์และเกาะชวาในปี พ.ศ. 2414 ขณะที่ทรงประทับอยู่ที่สิงคโปร์นั้น ทหารอังกฤษได้ใช้เพลง “ก็อดเซฟเดอะคิง” บรรเลงเป็นเพลงเกียรติยศรับเสด็จ พระองค์จึงมีพระราชดำริแก่ครูดนตรีไทย ให้แต่งเพลงแตรวงรับเสด็จเพื่อใช้แทนเพลง “ก็อดเซฟเดอะคิง” ซึงคณะครูดนตรีไทยได้เสนอเพลงบุหลันลอยเลื่อน (หรือเพลงทรงพระสุบิน) ซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 2 ใช้เป็นเพลงสรรเสริญพระบารมี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ นายเฮวุดเซน (Heutsen) ครูดนตรีในกรมทหารมหาดเล็กชาวฮอลันดา เรียบเรียงทำนองขึ้นใหม่ให้เป็นทางดนตรีตะวันตก และได้ใช้เป็นเพลงสรรเสริญพระบารมีตั้งแต่ปี พ.ศ.2414 จนถึง พ.ศ. 2431

ต่อมาจึงมีการเปลี่ยนมาใช้เพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับที่เป็นผลงานของ ปโยตร์ ชูรอฟสกี้ (Pyotr Schurovsky) นักประพันธ์ชาวรัสเซีย เมื่อ พ.ศ. 2431 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงนิพนธ์เนื้อร้องประกอบ

เนื้อร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับปัจจุบัน เดิมเป็นเนื้อร้องที่พระองค์ได้นิพนธ์ขึ้นเพื่อใช้ในพระราชพิธีลงสรงของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ต่อมาเมื่อถึงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (สมัยรัชกาลที่ 6) ได้ทรงนำเพลงสรรเสริญพระบารมี มาพระราชนิพนธ์คำร้องขึ้นใหม่ โดยทรงรักษาคำร้องเดิมเอาไว้เกือบทุกอย่าง ยกเว้นแต่ทรงเปลี่ยนคำร้องในท่อนสุดท้ายว่า ฉะนี้ ให้เป็น ชโย และได้ประกาศใช้เมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2456 จนถึงปัจจุบัน

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เพลงสรรเสริญพระบารมีไม่ได้ใช้ในฐานะเพลงชาติไทยอีกต่อไป แต่ยังคงใช้ในฐานะของเพลงถวายความเคารพแด่องค์พระมหากษัตริย์

บทร้อง เนื้อเพลงสรรเสริญพระบารมี ฉบับปัจจุบัน

คำร้อง: พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์
เรียบเรียงเสียงประสาน: พระเจนดุริยางค์ (ปีติ วาทยะกร)

ข้าวรพุทธเจ้า
เอามโนและศิระกราน
นบพระภูมิบาล บุญดิเรก
เอกบรมจักริน
พระสยามินทร์
พระยศยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล
ผลพระคุณ ธ รักษา ปวงประชาเป็นสุขศานต์
ขอบันดาล ธ ประสงค์ใด
จงสฤษดิ์ดัง หวังวรหฤทัย
ดุจถวายชัย ชโย

ความหมายของเพลงสรรเสริญพระบารมี

ข้าพเจ้าทั้งหลาย ซึ่งเป็นข้าของพระองค์ผู้ประดุจดังพระพุทธเจ้า โดยพระพุทธเจ้าในที่นี้ก็คือ เป็นผู้ตรัสรู้และโปรดมวลมนุษย์ให้บรรลุธรรม ให้พ้นจากกิเลส เพราะในมโนทัศน์ของไทยโบราณถือว่ากษัตริย์คือพระโพธิสัตว์
ขอเอาดวงใจและศีรษะก้มน้อมกราบ
ขอนบไหว้พระผู้ปกครองแผ่นดิน  ผู้มีบุญญาธิการอันใหญ่หลวง
ทรงเป็นวงศ์แห่งพระจักรีอันประเสริฐ
เป็นผู้เป็นใหญ่แห่งสยาม
เกียตริยศของพระองค์นั้นยิ่งใหญ่และยืนนาน
พวกเราจึงร่มเย็นด้วยการปกครองของพระองค์
พระคุณของพระองค์มีผลรักษาปวงประชาให้เป็นสุข
ขอพระคุณนั้น บันดาลให้สิ่งที่พระองค์ประสงค์สำเร็จตามความปรารถนา
ขอให้ได้ดังใจหวัง
ดังที่ได้น้อมเกล้าฯ ถวายพระพรชัย

(เรียบเรียงโดย รศ.ดร.ดวงมน จิตรจำนงค์ อาจารย์ภาควิชาภาษาไทยคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี เมธีอาวุโส สกว.สาขาวรรณคดี ปี 2547, อ้างอิงจากเว็บไซต์: thairath.co.th)

บทเพลงสรรเสริญพระบารมี

เพลงสรรเสริญพระบารมี แปลเป็น ภาษอังกฤษ

We, Servants Of His Great Majesty,
Prostrate Our Heart And Head,
To Pay Respect To The Ruler, Whose Merits Are Boundless,
Outstanding In The Great Chakri Dynasty,
The Greatest Of Siam,
With Great And Lasting Honor,
(We Are) Secure And Peaceful Because Of Your Royal Rule,
The Result Of Royal Protection
(Is) People In Happiness And In Peace,
May It Be That
Whatever You Will,
Be Done
According To The Hopes Of Your Great Heart
As We Wish (You) Victory, Hurrah!

เพลงสรรเสริญพระบารมี ภาษอังกฤษ คาระโอเกะ

Kha Wora Phuttha Chao
Ao Mano Lae Sira Kran
Nop Phra Phummi Ban Bunya Direk
Ek Boromma Chakkrin
Phra Sayamin
Phra Yotsa Ying Yong
Yen Sira Phro Phra Bori Ban
Phon Phra Khun Tha Raksa
Puang Pracha Pen Sukkha[1] San
Kho Bandan
Tha Prasong Dai
Chong Sarit Dang
Wang Wora Haruethai
Dutcha Thawai Chai Chayo

โน๊ตเพลง สรรเสริญพระบารมี

โน๊ตเพลง สรรเสริญพระบารมี

โน๊ตขลุ่ยเพลงสรรเสริญพระบารมี

โน๊ตขลุ่ยเพลงสรรเสริญพระบารมี

(ภาพจากเว็บไซต์: sites.google.com)

ในสมัยก่อนการชมมหรสพต่างๆ เช่น การแสดงดนตรี หรือการฉายภาพยนตร์ นิยมให้มีการบรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี ก่อนเริ่มทำการแสดง ส่วนการกระจายเสียงของสถานีวิทยุและการแพร่ภาพของสถานีโทรทัศน์ เพลงสรรเสริญพระบารมีก็ได้ถูกในเป็นเพลงสำหรับแจ้งการยุติการกระจายเสียงประจำวันของสถานีวิทยุกระจายเสียงในประเทศไทย และใช้เป็นเพลงเริ่มต้นและยุติการแพร่ภาพออกอากาศประจำวัน ของสถานีวิทยุโทรทัศน์ในประเทศไทยหรือช่วงเปลี่ยนแปลงวันออกอากาศไปสู่วันใหม่ แต่ในปัจจุบันสิ่งเหล่านี้เริ่มจะจางหายไปจากสังคมไทย ตามยุคสมัยที่เปลี่ยนไป

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
– ข้อมูล เพลง สรรเสริญ พระ บารมีและโน๊ตเพลง สรรเสริญพระบารมี: th.wikipedia.org

– ข้อมูล เพลงสรรเสริญพระบารมี ภาษอังกฤษและคาระโอเกะ: en.wikipedia.org